Telex hay VNI: chọn bằng thói quen và một bài thử nhỏ
Biên soạn · Nền tảng · 5 phút đọc ước tính
Nếu đã gõ ổn bằng Telex hoặc VNI, hãy giữ kiểu đó khi luyện. Nếu mới bắt đầu, thử cả hai với cùng vài câu và chọn kiểu khiến bạn ít phải dừng để nhớ phím. Không có kết quả đo ở đây chứng minh một kiểu luôn nhanh hơn cho mọi người.
Kiểu gõ khác bảng mã
Telex dùng phím chữ, VNI dùng phím số để tạo dấu. Chúng là cách nhập, không phải cách hiển thị văn bản. Trong bộ gõ có lựa chọn riêng cho bảng mã và kiểu gõ; đừng chọn bảng mã VNI chỉ vì muốn dùng kiểu gõ VNI. Với bài luyện web, dùng Unicode và chọn kiểu gõ quen của bạn.
Bảng sau đối chiếu các phím cơ bản theo hướng dẫn chính thức UniKey, mục 3.2 và 3.3. Tài liệu này thuộc phiên bản cũ; dùng để tra quy tắc phím, không để suy ra giao diện hay khả năng tương thích của phiên bản hiện tại.
Bảng phím cơ bản
| Chữ hoặc dấu | Telex | VNI |
|---|---|---|
| Sắc | s | 1 |
| Huyền | f | 2 |
| Hỏi | r | 3 |
| Ngã | x | 4 |
| Nặng | j | 5 |
| â, ê, ô | aa, ee, oo | a6, e6, o6 |
| ă | aw | a8 |
| ơ, ư | ow, uw | o7, u7 |
| đ | dd | d9 |
| á | as → á | a1 → á |
| cảm | camr → cảm | cam3 → cảm |
| đậm | ddaamj → đậm | d9a6m5 → đậm |
Thử bằng việc bạn thường làm
Mở trình soạn thảo trống và gõ ba dòng: Cảm ơn bạn đã gửi bản nháp., Mã mẫu: GD-0018, số lượng: 12. và Ghi chú: gửi file draft trước buổi họp.
- Chọn Unicode và Telex trong bộ gõ. Gõ từng dòng chậm, ghi những chỗ phải nhìn bảng phím, sửa dấu hoặc chuyển ngôn ngữ nhập.
- Chuyển sang VNI sau khi hoàn thành, bắt đầu từ văn bản trống và gõ lại đúng ba dòng. Không đổi kiểu gõ giữa một từ đang nhập.
- Thử thêm một câu thường gặp trong công việc của bạn nhưng thay dữ liệu thật bằng dữ liệu giả lập. Nếu hay dùng mã số hoặc từ tiếng Anh, giữ các nhóm đó trong câu thử.
- So danh sách vướng mắc, không chỉ so tốc độ của lần đầu. Một kiểu đã dùng nhiều năm có lợi thế quen tay so với kiểu vừa học vài phút.
Không nên kết luận VNI luôn làm sai số hoặc Telex luôn làm sai tiếng Anh. Kết quả còn phụ thuộc bộ gõ, thiết lập và ngữ cảnh nhập. Khi cần giữ nguyên một chuỗi, kiểm tra cách chuyển chế độ tiếng Việt của bộ gõ đang dùng và thử trong ô trống trước. Không áp một phím tắt từ phần mềm khác mà chưa kiểm tra.
Chọn rồi giữ ổn định để luyện
Nếu đã có kiểu gõ quen và lỗi chủ yếu nằm ở khoảng trắng hoặc chữ hoa, tập đúng lỗi đó trước khi đổi kiểu. Nếu cả hai đều mới, chọn kiểu bạn nhớ được bảng phím và dùng được trên thiết bị thường ngày. Viết bảng nhắc nhỏ cho các phím chưa nhớ; thử lại sau vài buổi thay vì chuyển liên tục trong cùng một lượt.
Sau khi chọn, mở Lời mời cộng tác để luyện văn bản có dấu, rồi Phiếu đặt hàng mẫu để thử chữ xen số. Giữ cùng thời lượng ở những lượt muốn đối chiếu. Gõ Đều dùng bộ gõ trên thiết bị, không tự biến chuỗi Telex hoặc VNI thành chữ có dấu.
Nếu dấu không ra như mong muốn
Thử riêng một chữ đơn giản như “á” ở ứng dụng khác. Kiểm tra kiểu gõ, bảng mã và trạng thái tiếng Việt trước khi sửa bài. Nếu ứng dụng khác cũng sai, xử lý thiết lập bộ gõ trước. Nếu chỉ một ô nhập gặp vấn đề, ghi rõ thiết bị, trình duyệt và chuỗi đã thử để có mô tả có thể kiểm tra lại.